{"id":1577,"date":"2016-06-28T05:14:04","date_gmt":"2016-06-28T05:14:04","guid":{"rendered":"https:\/\/nikt.net\/?p=1577"},"modified":"2020-02-15T10:02:58","modified_gmt":"2020-02-15T10:02:58","slug":"poezja-wizualna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nikt.net\/?p=1577","title":{"rendered":"Poezja wizualna"},"content":{"rendered":"

K\u0142opot, jaki mam z t\u0105 stron\u0105 jest i taki, \u017ce najefektowniejsze, najbardziej widoczne s\u0105 \u015blady, jakie zostawi\u0142 Zbigniew<\/strong>: w ko\u0144cu malarz, rysownik\u2026 A przecie\u017c nie on jest najwa\u017cniejszy w tej ksi\u0105\u017cce.
\n(Aktualizacja: jest za to w innej, nowej<\/strong><\/a>: 2020 rok.)
\nTak, dla mnie<\/strong><\/a> istotny \u2013 ale to opowie\u015b\u0107 o Barbarze. Jej dzieje s\u0105 osi\u0105. Dlaczego? Banalnie: to ona jest najbardziej Nikim<\/em>, \u201ecz\u0142owiekiem bez w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/strong><\/a>\u201d. O nim napisano sporo. Dla r\u00f3wnowagi cho\u0107by.
\n
\nAle to po nim zosta\u0142y mi efektowne niekiedy papiery. Notatki, szkice, wiersze. Pojawia si\u0119 tam nieco hase\u0142 z masowej wyobra\u017ani, nazwisk z pierwszych, drugich stron pism kulturalnych. S\u0142awni ludzie, to nas interesuje.<\/p>\n

What was not insignificant for the painter was the visual aspect of the Lettrism he practiced \u2013 the \u201edrawing texture\u201d, which came into being when Latin, Gothic, and Hebrew letters, runic rites, hieroglyphs, cuneiform writing, Japanese and Arabic calligraphy, and early musical notation were used.
\n(\u2026)
\nThe symbols, which take the form of abstract signs or three-di\u00admensional figures, and the quotations, which solemnly frame the imagery area or penetrate space with a network of intricate calligraphy, draw on his experiences and reflections. Their iterativeness is almost neurotic. Metamorphoses of the same motifs stem from one source and lead to it.<\/p>\n

Anna Baranowa<\/strong><\/a>
\n\u201eIntertwining. Zbigniew Makowski’s Search for the Whole\u201d; (2010): 187-194.
\nKeser\u00fc, Katalin; Szegedy-Masz\u00e1k, Zsuzsanna (Hrsgg.): Text and image in the 19 \u2013 20th century art of Central Europe. Proceedings of the international conference organized at the E\u00f6tv\u00f6s Lor\u00e1nd University of Budapest, 2009.<\/p><\/blockquote>\n

\u201eAlmost neurotic\u201d: czy to co\u015b znaczy? Nie s\u0105dz\u0119, ale \u0142adnie brzmi.
\n\u2026
\nOgl\u0105dam te jego wiersze. Nazywam je, za wieloma, poezj\u0105 wizualn\u0105<\/em> (visual poetry<\/strong><\/a>; szczeg\u00f3lnie polecam tu UbuWeb<\/strong><\/a>). Mo\u017ce nies\u0142usznie, to tylko notatki.
\n\u2026
\nLiteratura o zwi\u0105zkach tw\u00f3rczo\u015bci ze zdrowiem (lub tym, co nazywamy jego brakiem) jest dzi\u015b, jak ka\u017cda, zbyt obszerna. Wspomnijmy tylko klasyk\u0119: cho\u0107by Hansa Prinzhorna<\/strong><\/a> (1886-1933), szwajcarskiego psychiatr\u0119<\/a>, kt\u00f3rego Zbigniew czytywa\u0142 (p\u00f3\u017aniej) nami\u0119tnie. I innych. A i ja dzi\u0119ki niemu pozna\u0142em.
\n\u2026<\/p>\n

Z bada\u0144 Bastin nad problematyk\u0105 histerii wynika, \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z nast\u0119puj\u0105cymi cechami grafologicznymi, jak nieregularno\u015b\u0107 rytmu, szybkie zmiany, przesadne wybrzuszenia, zmienne formy liter, impulsywno\u015b\u0107 gestu, ostro\u015b\u0107 kreski, adiustacji i znak\u00f3w diakrytycznych oraz cz\u0119ste formy p\u0119tlicowe, natomiast w nerwicy natr\u0119ctw wyst\u0119puje przede wszystkim zbyt du\u017cy nacisk, pismo mechaniczne, monotonne, z drobnymi literami, poszczeg\u00f3lne znaki s\u0105 \u015bci\u015bni\u0119te i szczup\u0142e. Wed\u0142ug Teillard histeria wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z pismem przesadnie du\u017cym, o dominuj\u0105cej sferze \u015br\u00f3dlinijnej, o przesadnie rozbudowanej formie, ozdobnej, sprawiaj\u0105cej wra\u017cenie sztucznej. Charakterystyczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przesadne podkre\u015blenia, eksponowanie znak\u00f3w interpunkcyjnych, nier\u00f3wnomierny nacisk, cz\u0119ste dr\u017cenia i brak zr\u00f3wnowa\u017cenia. W 1993 r. Kwieci\u0144ski wskazuje, \u017ce \u201ehisteria\u201d w pi\u015bmie przejawia si\u0119 tym, \u017ce jest ono automatyczne.<\/p>\n

Joanna Kalinowska-Tomala, Beata Paw\u0142owska
\n\u201eUdzia\u0142 graficznych technik projekcyjnych w diagnozie zaburze\u0144 psychicznych<\/strong><\/a>\u201d; Curr Probl Psychiatry 2011; 12(2): 175-178<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nI tak dalej. Mo\u017cna cytowa\u0107 wielu. Ekspresja, kaligrafia. Nie jestem znawc\u0105, nie wiem, czy to przejaw natchnienia czy nerwicy, kontaktu z absolutem czy natr\u0119ctw \u2013 po prostu lubi\u0119. Wiem te\u017c, \u017ce sam tak w dzieci\u0144stwie robi\u0142em, mo\u017ce inaczej. Rysowa\u0142em bitwy z g\u00f3ry. Tak, jak\u0105\u015b nerwic\u0119 mia\u0142em, s\u0105dz\u0119; o sobie mog\u0119 napisa\u0107, wolno mi.
\nCzy to by\u0142 jej objaw czy mo\u017ce raczej droga wyj\u015bcia? C\u00f3\u017c\u2026
\n\u2026
\nDzi\u015b zreszt\u0105, coraz bardziej nawet, lubi\u0119 pismo r\u0119czne, mazane. (Po paru latach u\u017cywania cyfrowego tabletu wr\u00f3ci\u0142em z rado\u015bci\u0105 do \u201eKubusia<\/strong><\/a>\u201d, on analogowy bardzo.)
\n\u2026
\nKaligrafia: tak. Jak cho\u0107by \u2013 wybaczcie por\u00f3wnanie \u2013 Morihei Ueshiba<\/strong><\/a>, tw\u00f3rca aikido oraz mistrz kaligrafii jednocze\u015bnie. Czy ta w\u0142a\u015bnie japo\u0144ska, chi\u0144ska kaligrafia \u2013 jest oznak\u0105 (\u2026nieregularno\u015b\u0107 rytmu, szybkie zmiany, przesadne wybrzuszenia, zmienne formy liter, impulsywno\u015b\u0107 gestu, ostro\u015b\u0107 kreski<\/em>\u2026) histerii? Ca\u0142ych narod\u00f3w przecie\u017c\u2026
\nS\u0142owa.
\n\u2026
\nNi\u017cej jeden, z tych nielicznych, jakie si\u0119 u mnie zachowa\u0142y, przyk\u0142ad\u00f3w tekst\u00f3w Zbigniewa. Cztery strony, ostatnia dramatycznie (prawie) pusta, te\u017c deklaracja?
\nTak, emocja \u201eniesie\u201d, przyjemno\u015b\u0107 pisania\/rysowania, gestu \u2013 jest du\u017ca, wci\u0105ga\u2026 Ale powt\u00f3rzmy: czy \u201eleczy\u201d? Czy jest raczej objawem; i czego\u2026
\nNie wiem.
\nmr m.<\/p>\n\n\t\t