{"id":1628,"date":"2016-07-18T15:25:09","date_gmt":"2016-07-18T15:25:09","guid":{"rendered":"https:\/\/nikt.net\/?p=1628"},"modified":"2016-12-24T08:27:44","modified_gmt":"2016-12-24T08:27:44","slug":"tozsamosc-pamiec-melancholia-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nikt.net\/?p=1628","title":{"rendered":"To\u017csamo\u015b\u0107, pami\u0119\u0107, melancholia (1)"},"content":{"rendered":"

A oto sprostowanie, wyja\u015bnienie raczej. W ksi\u0105\u017cce<\/strong><\/a> (s. 91) umie\u015bci\u0142em zdanie z portalu Histmag org<\/strong><\/a>.<\/p>\n

U blisko 40% badanych uczenie si\u0119 historii ko\u0144czy\u0142o si\u0119 melancholi\u0105.
\n\u2013 Pierwsze symptomy pojawia\u0142y si\u0119 cz\u0119sto ju\u017c kilka minut po od\u0142o\u017ceniu ksi\u0105\u017cki.<\/em><\/p>\n

Sebastian Adamkiewicz<\/a> (2015)<\/p><\/blockquote>\n

Nie doda\u0142em jednak informacji (cho\u0107 link jest, uwa\u017cny czytelnik sprawdzi zapewne, jak to zwykle w sieci), \u017ce, w zamierzeniu autora, mia\u0142 to by\u0107 \u017cart primaaprilisowy.
\nBy\u0142? Nie by\u0142?
\n
\nNie by\u0142. Nie jest raczej.
\nOczywi\u015bcie takie badania nie istniej\u0105. Oczywi\u015bcie s\u0105 niemo\u017cliwe. Ale jeden z pierwszych komentarzy pod tym tekstem trafia celnie: intuicja autora jest przecie\u017c, u\u017cyjmy modnego dzi\u015b s\u0142owa, prekognicj\u0105<\/em>.<\/p>\n

Tja, zaraz pewnie us\u0142yszymy \u201eprima aprilis\u201d, podczas gdy problem rzeczywi\u015bcie istnieje. <\/em> (komentator) \u201eMeczyk<\/strong><\/a>\u201d (2015)<\/p><\/blockquote>\n

Przesz\u0142o\u015b\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142o melancholii. Gdy w po\u0142owie lat 80. jeden z przyjaci\u00f3\u0142, praktykuj\u0105cy buddysta, dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce studiowa\u0142em histori\u0119 \u2013 powiedzia\u0142 zdanie, kt\u00f3re tkwi we mnie do dzi\u015b:<\/p>\n

Ja nie m\u00f3g\u0142bym. W przesz\u0142o\u015bci tyle jest wojen, cierpienia, krzywd\u2026 Stale bym p\u0142aka\u0142.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

To deklaracja, mo\u017ce egzaltowana. Lecz takie pytania pojawiaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b i w publikacjach, nazywanych naukowymi. Tak, kto\u015b to kiedy\u015b opisze. Ju\u017c zreszt\u0105 mamy liczne przyk\u0142ady.<\/p>\n

When Geoffrey Hartman invited me to speak at this commemoration, he proposed that I expand on a question I asked in my book, The Unmasterable Past<\/em>. \u201eCan there be too much memory?\u201d (p. 161). At first glance the question seems almost impious.<\/p>\n

Charles S. Maier<\/strong><\/a>
\n\u201eA Surfeit of Memory? Reflections on History, Melancholy and Denial\u201d
\nHistory and Memory. Vol. 5, No. 2 (Fall – Winter, 1993), pp. 136-152<\/p><\/blockquote>\n

Czy niech\u0119\u0107 do zajmowania si\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105 (histori\u0105 wi\u0119c) jest, mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c zdrow\u0105 reakcj\u0105, ratuj\u0105ca nas przed nieustaj\u0105cym rozdrapywaniem ran? Przed smutkiem\u2026
\n\u2026
\nA skoro mo\u017cna ju\u017c dzi\u015b zadawa\u0107 wszelkie pytania, na przyk\u0142ad takie, jak \u201eczy mo\u017cliwa jest sztuka po\u2026<\/a>\u201d \u2013 po zag\u0142adach licznych, powiedzmy, aby nie ogranicza\u0107 listy \u2013 to mo\u017ce warto te\u017c zada\u0107 i to: czy mo\u017cliwa jest historia? Pami\u0119\u0107? Czy konieczna wreszcie.
\nMo\u017ce \u2013 wbrew popularnemu zdaniu z piosenki Boba Marleya<\/strong><\/a> (\u201edon’t forget your history. Know your destiny\u201d; Rat Race \/ \u201eRastaman Vibration\u201d, 1976 ) \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 (czy tylko pami\u0119\u0107) nam przeszkadza?
\nS\u0105 pr\u00f3by odpowiedzi. Rozdzielenia czy zdefiniowania.<\/p>\n

Against the apparent biases of history, memory stirs. Against history\u2019s rationality, the reveries of memory rebel. Against history\u2019s officialism, memory recalls hidden pasts, the lived and the local, the ordinary and the everyday. Against history\u2019s totality, memory\u2019s pluralism blooms. (\u2026) Memory cannot be debated; history can. Make history, not memory.<\/p>\n

Daniel Abramson<\/strong><\/a> \u201eMake History, Not Memory. History\u2019s Critique of Memory\u201d (1999)<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nIlo\u015b\u0107 opis\u00f3w przesz\u0142o\u015bci niepokoi, odbiera zapa\u0142. Jest ich za wiele, aby to opanowa\u0107; gdzie wi\u0119c szuka\u0107 przewodnika? I czy? Przecie\u017c i tak wszyscy wiemy<\/em>, jak by\u0142o. Pami\u0119tamy<\/em> przecie\u017c\u2026 \u017be ka\u017cdy swoje? C\u00f3\u017c.
\nTak: niestety mog\u0119 wyobrazi\u0107 sobie model przysz\u0142o\u015bci, w kt\u00f3rym wszystkie prawdy s\u0105 ju\u017c powiedziane, lecz jest ich tak du\u017co, \u017ce \u2013 zn\u00f3w \u2013 zapanuje chaos i niewiedza. I te\u017c nie jestem w tym odosobniony. Przesz\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 bowiem nadal dzieje<\/em>: teraz.<\/p>\n

\u2013 That seems pretty serious to me, that a person or people do not possess an ethical instinct or sense, doesn\u2019t it? Moreover, there\u2019s a tendency, or a habit, of judging an act by its consequences. Now that seems immoral to me, because when you act you know if your acts are evil or good. As for the consequences of an act\u2014they ramify and multiply and perhaps balance out in the end. I do not know, for example, if the consequences of the discovery of America have been good or evil, because there are so many. Even as we are talking, they are growing and multiplying. Thus, to judge an act by its consequences is absurd. But people tend to do this. For example, a contest or a war is judged according to failure or success and not according to whether it\u2019s ethically justified. As for the consequences, as I said, they multiply in such a way that, perhaps in time, they balance out and then become unbalanced again. It is a continuous process.<\/p>\n

\u201eBorges and God. Jorge Luis Borges and Osvaldo Ferrari<\/strong><\/a>\u201d (The New York Review of Books, 2014)<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nBowiem co jest prawd\u0105: dzi\u015b? W dobie nadmiaru\u2026 Nic, albo niewiele.<\/p>\n

Ludzie maj\u0105 jednak to do siebie, \u017ce chc\u0105 wierzy\u0107. Kiedy\u015b przyjmowali za pewnik wszystko to, co zosta\u0142o zapisane czy wydrukowane. Teraz nasza wrodzona \u0142atwowierno\u015b\u0107 ka\u017cde nam automatycznie wk\u0142ada\u0107 do szufladki \u201eprawda\u201d to, co mignie nam nam na social mediowej \u015bcianie. Trudno jednak nie nabra\u0107 si\u0119 na jedn\u0105 czy drug\u0105 \u015bciem\u0119, gdy te wykonane s\u0105 z pieczo\u0142owito\u015bci\u0105, kt\u00f3rej mogliby pozazdro\u015bci\u0107 prawdziwi kronikarze. Oszustwo, moi drodzy, sta\u0142o si\u0119 bowiem prawdziw\u0105 sztuk\u0105.<\/p>\n

\u201eOd dzi\u015b nie uwierz\u0119 ju\u017c w prawdziwo\u015b\u0107 \u017cadnego zdj\u0119cia znalezionego w internecie<\/strong><\/a>\u201d; serwis Kultur\u0105 w p\u0142ot (2016)<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nI powt\u00f3rzmy: a wczoraj? Co jest pami\u0119ci\u0105\u2026<\/p>\n

The only problem: None of those things were true. In the immediate aftermath of the accident, Kabeja clung to his new memories, and his family and friends played along. But there was no pregnancy. There was no private plane. There was no job interview\u2026 (\u2026)
\nLeaving aside the question of whether the subconscious is a useful psychological concept, the building blocks of Kabeja\u2019s fictional memories were certainly somewhere in his head.
\nIn that sense, McRobbie<\/strong><\/a> argues, Kabeja\u2019s brain was simply going a step further than ours do, every day, when we recall a piece of the past. No autobiographical memory is a fixed, literal record of what really happened; memories are malleable, morphing each time we call them forth, to accommodate new information stored elsewhere in the brain.
\n(\u2026) \u201eWhen you wake up, your brain is trying to reconnect pieces because your brain is trying to recover that sense of you, that sense of memory, that sense of history,\u201d Julia Shaw, a memory researcher at London South Bank University, told the Globe<\/strong><\/a>.
\nCari Romm \u201eThe Man Who Woke Up From a Coma With Memories of Another Person\u2019s Life<\/strong><\/a>\u201d<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nA my nadal budujemy, usi\u0142ujemy raczej.<\/p>\n

To puzzle, obrazek do u\u0142o\u017cenia. Niby znany, ale przecie\u017c ogromny: mapa Europy. To J.L. Borges i jego doskonali cesarscy kartografowie, tak dok\u0142adni, \u017ce postanowili wreszcie stworzy\u0107 t\u0119 map\u0119 Chin w skali 1:1. Do dzi\u015b robi\u0105.
\n(\u2026) na razie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107, \u017ce od tego cytatu z Borgesa (lub jego om\u00f3wienia) zaczyna swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2013 wydan\u0105 tak\u017ce w polskim przek\u0142adzie \u2013 Jean Baudrillard \u201eSymulakry i symulacja\u201d. Ksi\u0105\u017cki na razie nie mog\u0119 znale\u017a\u0107 na p\u00f3\u0142ce, ale jeszcze poszukam. (\u2026) wszyscy ten cytat tylko omawiaj\u0105\u2026 zabawne. (Mo\u017ce nie istnieje). Pozdrawiam, St. <\/em><\/p>\n

(Stanis\u0142aw Gromadzki, mail pryw.); w:
\n\u201ePa\u0144stwo Nikt<\/strong><\/a>\u2026\u201d str. 130<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nIle trzeba wzi\u0105\u0107 z tej bogesowskiej mapy w skali 1:1 aby opisa\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107? Ile tej prawdy o przesz\u0142o\u015bci \u2013 jest prawd\u0105: po\u0142owa? Jedna dziesi\u0105ta, mniej\u2026? Ile uproszczeniem, prymitywizacj\u0105 czy nawet prostactwem?
\nI czy takie rozwi\u0105zania (uproszczenie, a wi\u0119c \u2013 niekiedy \u2013 synteza) gwarantuj\u0105 sukces.<\/p>\n

The \u201elessons of history\u201d \u2014 to quote the historians\u2019 manifesto \u2014 can be read in different ways, by equally informed people.<\/p>\n

Jonathan Zimmerman \u201eWhy I\u2019m Not Joining \u2018Historians Against Trump\u2019<\/strong><\/a>\u201d (2016)<\/p><\/blockquote>\n

\u2026
\nPami\u0119\u0107 (historia) jest nieustaj\u0105co budowana, to wiemy. Ale: po co? Dla jakich cel\u00f3w: czy tylko \u2013 jak robi\u0119 to tutaj ja cho\u0107by \u2013 dla indywidualnej terapii? Z pr\u00f3\u017cno\u015bci? Z braku perspektyw, bowiem ju\u017c jeste\u015bmy starzy, wi\u0119cej tego, co za nami \u2013 ni\u017c przysz\u0142o\u015bci\u2026
\nWi\u0119cej tu odpowiedzi, ni\u017c pyta\u0144 \u2013 a wszystkie ju\u017c chyba zadane. To nie pomy\u0142ka: wi\u0119cej dzi\u015b odpowiedzi, ni\u017c pyta\u0144. Pytania s\u0105 wci\u0105\u017c takie same<\/em> \u00b9\u2026<\/p>\n

mr m.
\n(cdn.)
\n\u2026
\nPRZYPISY:
\n\u00b9 \u2013 Lech Janerka<\/strong><\/a>, \u201eTryki na start\u201d Historia podwodna<\/strong><\/a> 1986.
\n\u2026
\nLINKI:
\n\u2022 Erika Hayasaki \u201eHow Many of Your Memories Are Fake?<\/strong><\/a>\u201d (2013)
\n\u2022 Linda Rodriguez McRobbie \u201eThe man with the made-up memories<\/strong><\/a>\u201d (2016)
\n\u2022 Klaus Neumann \u201eHow much forgetting is desirable? 'A surfeit of memory?’ reconsidered<\/a><\/strong>\u201d
\nINNE:
\n\u2022 Peter Fritzsche \u201eStranded in the Present. Modern Time and the Melancholy of History<\/a><\/strong>\u201d
\n\u2022 Willem Kuyken, Tim Dalgleish \u201eAutobiographical memory and depression<\/strong><\/a>\u201d
\n\u2022 Roy Rosenzweig \u201eCan History Be Open Source? Wikipedia and the Future of the Past<\/strong><\/a>\u201d
\n\u2026
\nUWAGI:
\n\u2026
\nJest jeszcze bardzo spory w\u0105tek rozwa\u017ca\u0144, zwi\u0105zanych z tzw. pami\u0119ci\u0105 Hoklokaustu. Wiele tu prac, sam tylko natkn\u0105\u0142em si\u0119 na liczne bardzo trafne, m\u0105dre, jak niefachowo s\u0105dz\u0119. Je\u015bli mi starczy zapa\u0142u, czasu \u2013 spr\u00f3buj\u0119 co\u015b z tego u\u0142o\u017cy\u0107. Tym bardziej, i\u017c w \u017cyciorysie Barbary, dziecka z domu tzw. chrze\u015bcija\u0144skiego (cho\u0107 chyba ateistycznego jednak) \u2013 i ten temat, zbi\u00f3r hase\u0142 czy problem\u00f3w, si\u0119 pojawia. Wiadomo: brunetka\u2026
\nW wielkiej ilo\u015bci tych prac, opracowa\u0144, \u017ar\u00f3de\u0142 niepokoi mnie tylko, \u017ce zaw\u0119\u017caj\u0105 niekiedy problem do jednej spo\u0142eczno\u015bci, grupy etnicznej, religijnej; tak, jakby pami\u0119\u0107 przesz\u0142o\u015bci (i zwi\u0105zane z ni\u0105 niekiedy, cz\u0119sto, czasem\u2026 cierpienia) nie dotyczy\u0142a nas wszystkich.
\nmr m.
\n\u2026
\nILUSTRACJA:
\n\u2022 zdj\u0119cie Edmunda Gonczarskiego<\/strong><\/a> (?); zrekonstruowane cyfrowo, \u201ePa\u0144stwo Nikt\u2026\u201d str. 328<\/p>\n

\u201eZdj\u0119cia wysz\u0142y nie wszystkie. Nie wysz\u0142o to zdj\u0119cie z tym ch\u0142opcem na dworcu. Czy jeste\u015b z nim par\u0105?\u201d
\n(\u2026) list z 20 IX 1961 r.<\/p><\/blockquote>\n

\"1961-para-oo1-mirek-makowskiwyjazd-wieniec-zdroj-chyba-0196-05-mm-dworzec-1200pxl\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A oto sprostowanie, wyja\u015bnienie raczej. W ksi\u0105\u017cce (s. 91) umie\u015bci\u0142em zdanie z portalu Histmag org. U blisko 40% badanych uczenie si\u0119 historii ko\u0144czy\u0142o si\u0119 melancholi\u0105. \u2013 Pierwsze symptomy pojawia\u0142y si\u0119 cz\u0119sto ju\u017c kilka minut po od\u0142o\u017ceniu ksi\u0105\u017cki. Sebastian Adamkiewicz (2015) Nie doda\u0142em jednak informacji (cho\u0107 link jest, uwa\u017cny czytelnik sprawdzi… czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1701,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,354,357,359,355,34,361,358,356,365,360,364,353,362,352,253,363],"class_list":["post-1628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-info","tag-barbara","tag-bob-marley","tag-charles-s-maier","tag-cytaty","tag-daniel-abramson","tag-edmund-gonczarski","tag-historia-podwodna","tag-jean-baudrillard","tag-jorge-luis-borges","tag-kartografia","tag-lech-janerka","tag-mapa-chin-w-skali-11","tag-melancholia","tag-pamiec","tag-sebastian-adamkiewicz","tag-stanislaw-gromadzki","tag-wieniec-zdroj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1628"}],"version-history":[{"count":73,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1912,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1628\/revisions\/1912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}