{"id":3602,"date":"2020-08-15T16:31:46","date_gmt":"2020-08-15T16:31:46","guid":{"rendered":"https:\/\/nikt.net\/?p=3602"},"modified":"2025-03-29T16:53:58","modified_gmt":"2025-03-29T16:53:58","slug":"czeslaw-makowski-ok-1894-ok-1943","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nikt.net\/?p=3602","title":{"rendered":"Czes\u0142aw Makowski (ok. 1894 \u2013 ok. 1943)"},"content":{"rendered":"\n

Dziadek ze strony ojca. Szukam informacji, mam niewiele, m\u00f3j ojciec, Zbigniew<\/a><\/strong>, mocno go idealizowa\u0142; i te\u017c ukrywa\u0142 informacje o nim. Oraz o sobie, rodzinie czy nawet o tym, gdzie mieszkali<\/a><\/strong>\u2026 Niewiele wiem.<\/p>\n\n\n\n

Urodzony ok. 1894, by\u0107 mo\u017ce w Wyszogrodzie (Archiwum p\u0142ockie, 50\/169\/0\/-\/135<\/a><\/strong>). To raczej ten: a je\u015bli: 3 marca 1919 kawaler lat 24 zawar\u0142 \u015blub ze Stefani\u0105 Szel\u0105gowsk\u0105<\/em> (z tego samego archiwum i aktu<\/a><\/strong> info; i wtedy jego, ich rodzice to Helena z Markiewicz\u00f3w (a jej rodzice: Micha\u0142, Maryanna z d. Stankiewicz) i Antoni Makowski<\/a><\/strong> (rok 1882, akt nr 48; rodzice: Wojciech, Maryanna z d. Ciechanowska, parafia Lubowidz).
Mam te\u017c i akt \u015blubu Czes\u0142awa, on rodzi pewne w\u0105tpliwo\u015bci i niekiedy nie zgadza si\u0119 z dopiskiem w akcie urodzenia z Archiwum Pa\u0144stwowego w P\u0142ocku (akt nr 135\/1894<\/a><\/strong> z Parafii Rzymskokatolickiej w Wyszogrodzie 1826-1921). Czes\u0142aw ma mie\u0107 wg tego aktu \u201elat dwadzie\u015bcia cztery\u201d, za\u015b Stefanii mama ma by\u0107 \u201eze Stefaniak\u00f3w\u201d. Kto\u015b si\u0119 gdzie\u015b pomyli\u0142 \u2013 tylko kto i gdzie? I tak w k\u00f3\u0142ko\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Ale o tym, \u017ce ojciec Czes\u0142aw pochodzi\u0142 z Wyszogrodu wspomina te\u017c i Zbigniew, gdzie\u015b w ksi\u0105\u017ckach swych. (To kolekcja Wroc\u0142aw? Nie pami\u0119tam.)<\/p>\n\n\n\n

Z moj\u0105 babci\u0105<\/a><\/strong>, matk\u0105 Zbigniewa<\/a><\/strong> \u2013 \u015blubu z Czes\u0142awem nie mieli. Poprzedni \u015blub by to t\u0142umaczy\u0142: rozwod\u00f3w prawie nie by\u0142o.
W (pe\u0142nym, a nie skr\u00f3conym) akcie urodzenia Zbigniewa mam tylko: data urodzenia\u2026 36<\/em> \u2013 co jest informacj\u0105 o wieku Czes\u0142awa; a nie dat\u0105. Ale te\u017c i tu w\u0105tpliwo\u015b\u0107: z kt\u00f3rego roku \u2013 urodzin Zbigniewa (1930) czy zg\u0142oszenia urodzin w Urz\u0119dzie (1931)? Nie wiem.<\/p>\n\n\n\n

Aktu zgonu Czes\u0142awa (1941? 1942? 1943?) nie mog\u0119 znale\u017a\u0107, nie ma go w Wyszogrodzie (sprawdzono: 2024) a i w Archiwum USC w Warszawie te\u017c nie znale\u017ali (2019). Pono\u0107 zmar\u0142 na zapalenie p\u0142uc, w Warszawie, w czasie okupacji \u2013 to informacja od Zbigniewa. W \u017cyciorysie, tym stworzonym przed przyj\u0119ciem do Akademii (1950) pisze, \u017ce jego ojciec zmar\u0142 w 1941, w p\u00f3\u017aniejszych opowie\u015bciach m\u00f3wi\u0142, \u017ce to rok 1943\u2026 I tak w k\u00f3\u0142ko.
\u2026
Mia\u0142 (pono\u0107) brata: Marcel<\/strong> Makowski<\/strong><\/a>, (mo\u017ce to ten: ur. w 1900 roku, Wolan\u00f3w, ksi\u0119ga UMZ-1900, akt nr 5, imiona rodzic\u00f3w si\u0119 zgadzaj\u0105, tylko nazwisko panie\u0144skie matki \u2013 inne). To informacja z rozm\u00f3w ze Zbigniewem<\/a><\/strong>; np. w: Agnieszka Kuczy\u0144ska, Krzysztof Cicho\u0144: \u201eW\u0105ski Dunaj No. 5\u201d<\/strong><\/a>, wyd. Atlas Sztuki, ISBN: 83-919506-5-4 (2008).<\/p>\n\n\n\n

Na wiosn\u0119 39 roku przyjecha\u0142 brat mojego ojca, Marcel, by\u0142 ju\u017c prawie Francuzem, po wojnie bolszewickiej wyjecha\u0142 do Francji i zosta\u0142. Siedzimy przy stole \u2013 on, ojciec, mama i ja. I on m\u00f3wi do swojego brata: \u201eCzes<\/em>\u0142aw, jak was Niemcy zaatakuj\u0105, to utrzymacie si\u0119 miesi\u0105c. Jak bolszewik ruszy z drugiej strony to dwa tygodnie. Bierz \u017con\u0119, bierz syna i jed\u017a do mnie do Francji\u201d. <\/em>
A ojciec mial usposobienie lodowate. To przecie\u017c rodzony brat. On go na r\u0119kach wyni\u00f3s\u0142 ci\u0119\u017cko rannego pod Radzyminem<\/a><\/strong>. Wzi\u0105\u0142 go na r\u0119ce, polecia\u0142 do polowego lazaretu: ratujcie go! I tak dalej. Stryj wyszed\u0142 z tego. Wsadzili mu te w\u0105tpia do \u015brodka, dziur\u0119 zaszyli, wyjecha\u0142 potem do Francji.
Ojciec nawet s\u0142owa nie powiedzia\u0142 na temat tego wyjazdu. \u015awi\u0119ty obowi\u0105zek. Ani s\u0142owa.<\/em>
\u201eW\u0105ski Dunaj<\/strong><\/a>\u2026\u201d str. 176<\/p>\n\n\n\n

Dodam, bo musz\u0119: ile jest w tym opisie literatury, a ile fakt\u00f3w \u2013 nie wiem. To relacja dziewi\u0119ciolatka \u2013 kt\u00f3ry opowiada co\u015b sprzed ponad siedemdziesi\u0119ciu lat\u2026
\u2026
Mam te\u017c miniaturk\u0119 jego orderu Virtuti Militari<\/s> (korekta: nie VM a medalu \u201ePolska Swemu Obro\u0144cy<\/a>\u201d<\/strong>, poprawi\u0142 mnie kolega z instagrama, ta Sie\u0107\u2026 ) \u2013 mocno jest zardzewia\u0142a. To by\u0142a tania produkcja, du\u017co wtedy tych order\u00f3w przyznano, by\u0142o za co\u2026 Na cz\u0105stkowej li\u015bcie odznaczonych tym medalem<\/a><\/strong> (wikipedia) Czes\u0142awa nie ma. Przy okazji: na \u2013 niepe\u0142nej \u2013 li\u015bcie przyznanych krzy\u017cy<\/a><\/strong> VM jest dw\u00f3ch Czes\u0142aw\u00f3w Makowskich \u2013 jeden to 01 DAK<\/a><\/strong>; order V kl. za lata 1918-20; drugi to 11 PPL<\/strong> (Pu\u0142k Piechoty Liniowej<\/a> nie istnia\u0142 ju\u017c chyba\u2026); te\u017c order V kl. i te\u017c za lata 1918-20. Obaj w stopniu majora: czy to kt\u00f3ry\u015b z nich? Raczej nie, ale\u2026<\/p>\n\n\n\n

Informacje, dotycz\u0105ce pracy dziadka \u2013 podawane przez Zbigniewa, w ksi\u0105\u017cce wy\u017cej i w rozmowach, nielicznych \u2013 nie bardzo zdaj\u0105 mi si\u0119 wiarygodne. Jedyne, co widz\u0119, to z tego zdj\u0119cia wy\u017cej: \u201eWod. i Kan. m. st. Warszawy\u201d \u2013 czyli zapewne popularne \u201eFiltry<\/a><\/strong>\u201d przy pl. Starynkiewicza 5.
\u2026
Tyle mog\u0119 ustali\u0107. \u017bal, \u017ce z babci\u0105<\/a><\/strong> nie rozmawia\u0142em wi\u0119cej \u2013 ale by\u0142em za g\u0142upi. Za bardzo zaj\u0119ty tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.
mr m.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
awers<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
rewers<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziadek ze strony ojca. Szukam informacji, mam niewiele, m\u00f3j ojciec, Zbigniew, mocno go idealizowa\u0142; i te\u017c ukrywa\u0142 informacje o nim. Oraz o sobie, rodzinie czy nawet o tym, gdzie mieszkali\u2026 Niewiele wiem. Urodzony ok. 1894, by\u0107 mo\u017ce w Wyszogrodzie (Archiwum p\u0142ockie, 50\/169\/0\/-\/135). To raczej ten: a je\u015bli: 3 marca 1919… czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3631,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[174,322,235,707,716,269,236,649,718,717,708,715,713,710,712,24,711,714,855,2],"class_list":["post-3602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-info","tag-174","tag-322","tag-agnieszka-kuczynska","tag-czeslaw-makowski-2","tag-filtry","tag-ii-ww","tag-krzysztof-cichon","tag-marcel-makowski","tag-medal-polska-swemu-obroncy","tag-pl-starynkiewicza","tag-plock","tag-radzymin","tag-rok-1920","tag-stefania-szelagowska","tag-virtuti-militari","tag-warszawa","tag-waski-dunaj-no-5-2","tag-wojna-polsko-bolszewicka","tag-wyszogrod","tag-zbigniew-makowski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3602"}],"version-history":[{"count":74,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4446,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602\/revisions\/4446"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}