{"id":3697,"date":"2021-06-19T11:28:58","date_gmt":"2021-06-19T11:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/nikt.net\/?p=3697"},"modified":"2022-09-15T09:07:10","modified_gmt":"2022-09-15T09:07:10","slug":"wolomin-ul-koscielna-34","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nikt.net\/?p=3697","title":{"rendered":"Wo\u0142omin, ul. Ko\u015bcielna 34"},"content":{"rendered":"\n

Najpierw zachwyci\u0142 mnie projekt domu. Pomy\u015bla\u0142em: jest pi\u0119kny, niedzisiejszy \u2013 oprawi\u0119 go obie w ram\u0119, powiesz\u0119\u2026 <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
projekt domu w Wo\u0142ominie oraz inne dokumenty dot. budowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
projekt domu w Wo\u0142ominie oraz inne dokumenty dot. budowy<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nie mam zwi\u0105zk\u00f3w emocjonalnych z tym domem<\/a><\/strong>: nie mieszka\u0142em w nim, nie mieszka\u0142em te\u017c w Wo\u0142ominie, na Pradze nawet. Tamta cz\u0119\u015b\u0107 miasta by\u0142a mi obca. Oczywi\u015bcie: studiuj\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107, ka\u017cd\u0105. Z zaanga\u017cowaniem: pami\u0119tacie Boba Marley\u2019a? Stale przypominam: nie zapominaj o swej historii\u2026<\/em> Ale Praga? Okolice? Czy to by\u0142a Warszawa, przecie\u017c nie\u2026 (Cho\u0107 kolega z naszego roku, p\u00f3\u017aniejszy profesor UW i nawet jego rektor, prorektor? \u2013 by si\u0119 pewnie ze mn\u0105 nie zgodzi\u0142, urodzi\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Wo\u0142ominie, pozdrawiam.)

P\u00f3\u017aniej pomy\u015bla\u0142em: napisz\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Pojad\u0119 tam, pogadam z lud\u017ami. O domu, o przesz\u0142o\u015bci, o tym, co dzi\u015b. Zaanga\u017cowany reporta\u017c. A jeszcze chwil\u0119 p\u00f3\u017cniej: \u017ce to za trudne. I \u017ce mo\u017ce zn\u00f3w napisz\u0119 \u201ez g\u0142owy\u201d, znaczy: z sieci. I dorobi\u0119 do tego ideologi\u0119. Taki konceptualizm.
P\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142em skanowa\u0107 nieliczne zdj\u0119cia<\/a><\/strong>.
A bo to jest tak: moja babcia<\/a><\/strong> zmar\u0142a, w 1984 roku. A to by\u0142a jej rodzina, Strosznajderowie<\/a><\/strong> (spotka\u0142em te\u017c niedawno pisowni\u0119 \u201eStrohschneider<\/a><\/strong>\u201d) \u2013 zreszt\u0105 te\u017c z Kobieli Wielkich<\/a><\/strong>, jak m\u00f3j pradziadek<\/a><\/strong> (oraz W\u0142.St. Reymont<\/a><\/strong>, cho\u0107 on tam \u017cy\u0142 kr\u00f3tko). Tam jeszcze mo\u017cna znale\u017a\u0107 \u015blady rodzin Strosznajder\u00f3w<\/a><\/strong>, i Rudnickich<\/a><\/strong> (m. in sze\u015bciu syn\u00f3w Ludwika Rudnickiego i Marianny Cie\u015blik), i Kapic\u00f3w<\/a><\/strong>, te\u017c ta linia\u2026 Z babci\u0105 za ma\u0142o rozmawia\u0142em o przesz\u0142o\u015bci, \u017cal.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
akt urodzenia W\u0142adys\u0142awa Rudnickiego<\/strong><\/a> (1878)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


A Strosznajderowie? Jest tam wi\u0119cej w\u0105tk\u00f3w i (chyba) ciekawych: ich dzieci \u2013 bodaj obaj bracia \u2013 wyemigrowa\u0142y (w latach 30.? chyba wcze\u015bniej\u2026) do Rosji \u2013 i tam zosta\u0142y. Mieli rodziny, prze\u017cyli Stalina \u2013 czy wszyscy? Nie wiem, mam jakie\u015b zdj\u0119cia z lat 30. w\u0142a\u015bnie \u2013 a p\u00f3\u017cniej z jakich\u015b wizyt w Warszawie po 1956 roku. Niewiele wiem \u2013 bo m\u00f3j ojciec<\/a><\/strong> i jego\u2026 Prze\u015bwiadczenia, napiszmy \u0142agodnie.
Ale wizja tej (nawet naukowej, a co mi tam?) monografii domu, taki troch\u0119 Fernand Braudel<\/a><\/strong> i jego ziarnko zbo\u017ca; a og\u00f3lniej: motyw \u201edetalu\u201d \u2013 oraz ta wielka Historia, przez \u00f3w detal do nas m\u00f3wi\u0105ca \u2013 czyli perspektywa (metafora?) tak obficie p\u00f3\u017aniej eksploatowana przez Henryka Samsonowicza<\/a><\/strong> i innych\u2026 To oczywi\u015bcie reakcja: na nadmiar.<\/p>\n\n\n\n

\u201eWyspa pingwin\u00f3w\u201d Anatola France\u2019a zaczyna si\u0119 od tego, \u017ce archiwariusz Tapir wchodzi do archiwum i ginie zasypany stosami fiszek. My troch\u0119 jeste\u015bmy dzi\u015b jak ten Tapir zasypani now\u0105 literatur\u0105, kt\u00f3rej nikt nie jest w stanie przerobi\u0107\u2026<\/em><\/p>Henryk Samsonowicz \u201eNasza wyspa Tapir\u00f3w<\/a><\/strong>\u201d (POLITYKA, 2010)<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Oba pomys\u0142y \u2013 quasi-reporta\u017cu oraz rzetelnej pracy badawczej \u2013 wyda\u0142y mi si\u0119 r\u00f3wnie atrakcyjne. Cho\u0107 jednocze\u015bnie (i razem) niemo\u017cliwe do zrealizowania.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 koronawirus \u2013 i obrazy wycieczkowc\u00f3w: ludzie, zamkni\u0119ci w luksusowym pudle. Atrakcyjne, kto\u015b ju\u017c pewnie pisze o tym, film b\u0119dzie\u2026 No i co ja mam do tego? By\u0142bym jak Kozio\u0142ek Mato\u0142ek: \u201eposzed\u0142 szuka\u0107 w wielkim \u015bwiecie tego, co jest bardzo blisko\u2026\u201d Pomy\u015bla\u0142em: Wo\u0142omin to taki wycieczkowiec: letniskowiec nawet.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1921 Wo\u0142omin zamieszkiwa\u0142o 6248 mieszka\u0144c\u00f3w z czego 3079 wo\u0142ominian zadeklarowa\u0142o \u017cydowskie pochodzenie lub wyznanie moj\u017ceszowe, poza tym mieszka\u0142o tu 475 Rosjan, g\u0142\u00f3wnie bia\u0142ych emigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy uszli do Polski po zwyci\u0119stwie bolszewik\u00f3w w wojnie domowej, 77 Ukrai\u0144c\u00f3w, 9 Anglik\u00f3w, 9 Czech\u00f3w, 1 Chorwat, 1 \u0141otysz, 1 Pers. <\/em><\/p>Wo\u0142omin<\/a><\/strong> (wikipedia)<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Czyli pud\u0142o z lud\u017ami, zamkni\u0119te i dryfuj\u0105ce w dziejach. A w tym pudle \u2013 pude\u0142ko, dom przy ul. Ko\u015bcielnej 34.
P\u00f3\u017aniej \u2013 jak to u mnie \u2013 pojawi\u0142a si\u0119 Zofia Na\u0142kowska<\/a><\/strong>. Czyli Hanna Kirchner z \u201eNikt\u2026\u201d, ostrzegaj\u0105ca, \u017ce jedne w\u0105tki \u2013 natychmioast uruchamiaja nast\u0119pne; a te \u2013 kolejne. I tak w niesko\u0144czono\u015b\u0107 (no, prawie). I wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce zostan\u0119 przy skanowaniu zdj\u0119\u0107 i zapisywaniu pomys\u0142\u00f3w, tylko.<\/p>\n\n\n\n


Ale zdj\u0119cie domu-sklepu Strosznajder\u00f3w w Wo\u0142ominie jest pi\u0119kne. Cho\u0107 (zapewne) zrobione w dzie\u0144 pogrzebu. Kogo? Nie wiem, mo\u017ce m\u0119\u017ca siostry mego pradziadka, Ma\u0142gorzaty Rudnickiej, mia\u0142a z nim (nieznany mi z imienia<\/s> p. Jan Antoni Strosznajder<\/a><\/strong>) dw\u00f3ch syn\u00f3w, mo\u017ce to ch\u0142opcy<\/a><\/strong>, stoj\u0105cy przy wdowie i ksi\u0119dzu\u2026 Reszty os\u00f3b nie rozpoznaj\u0119.
Cienie zapomnianych przodk\u00f3w<\/a><\/strong>, nic, tylko pisa\u0107.
mr m.<\/p>\n\n\n\n

Uaktualnienie (2022): w\u0142a\u015bnie ustali\u0142em, \u017ce ul. Ko\u015bcielna nazywa\u0142a si\u0119 w latach 50. \u201eul. Stalina\u201d, smutne w sumie.
m.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Wo\u0142omin, ul. Ko\u015bcielna 34<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najpierw zachwyci\u0142 mnie projekt domu. Pomy\u015bla\u0142em: jest pi\u0119kny, niedzisiejszy \u2013 oprawi\u0119 go obie w ram\u0119, powiesz\u0119\u2026 Nie mam zwi\u0105zk\u00f3w emocjonalnych z tym domem: nie mieszka\u0142em w nim, nie mieszka\u0142em te\u017c w Wo\u0142ominie, na Pradze nawet. Tamta cz\u0119\u015b\u0107 miasta by\u0142a mi obca. Oczywi\u015bcie: studiuj\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107, ka\u017cd\u0105. Z zaanga\u017cowaniem: pami\u0119tacie Boba Marley\u2019a?… czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3714,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54,35,33],"tags":[731,730,729,726,50,727,91,724,694,540,620,725,732,228,90,766,648,838,93,693,627],"class_list":["post-3697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dokumenty","category-miejsca","category-zyciorysy","tag-wyspa-pingwinow","tag-anatol-france","tag-budownictwo","tag-fernand-braudel","tag-hanna-kirchner","tag-henryk-samsonowicz","tag-jozefa-klodos","tag-kapica","tag-kobiele-wielkie","tag-lata-30","tag-ludwik-rudnicki","tag-malgorzata-rudnicka","tag-marianna-cieslik","tag-moskwa","tag-rudniccy","tag-strohschneider","tag-strosznajder","tag-ul-stalina","tag-wladyslaw-rudnicki","tag-wladyslaw-st-reymont","tag-wolomin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3697"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4108,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3697\/revisions\/4108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nikt.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}